Spotkaj ekspertkę: Efekty misji IGNIS – mikrobiota jelitowa w kosmosie

Zapraszamy na spotkanie online z mgr inż. Patrycją Bałdygą-Rybką, doktorantką i asystentką badawczo-dydaktyczną w Wojskowej Akademii Technicznej

24 listopada 2026, godz. 18.00

Link do spotkania w aplikacji ZOOM

Jak wygląda droga od pomysłu naukowego do eksperymentu realizowanego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej? Co było największym zaskoczeniem podczas przygotowań i realizacji projektu? Jakie znaczenie mają uzyskane wyniki dla przyszłości medycyny i biologii kosmicznej? Czy polskie zespoły naukowe mogą odgrywać istotną rolę w badaniach kosmicznych? Co udział w misji dał zespołowi badawczemu i jakie są jego kolejne plany? Na te pytania w rozmowie z Justyną Średzińską odpowie Patrycja Bałdyga-Rybka, opowiadając o eksperymencie Human Gut Microbiota realizowanym w ramach misji IGNIS.

Na czym polegał eksperyment?

Eksperyment badał zmiany w mikrobiocie jelit – społeczności mikroorganizmów w układzie trawiennym – podczas krótkookresowej misji kosmicznej. Analizując, jak warunki kosmiczne wpływają na równowagę tych mikroorganizmów, badacze dążyli do zrozumienia wpływu zmniejszonej grawitacji na zdrowie astronautów.

Jak eksperyment może wpłynąć na przyszłość misji kosmicznych?

Zdrowie jelit odgrywa kluczową rolę w wydajności fizycznej i psychicznej. Podczas lotu kosmicznego stres, zmieniona dieta i mikrograwitacja mogą zakłócić naturalną równowagę bakterii jelitowych, co może wpływać na zdrowie fizyczne i psychiczne astronautów. Eksperyment pomógł określić, czy dwutygodniowa misja na Międzynarodową Stację Kosmiczną może spowodować zmiany, które mogłyby wpłynąć na zdrowie w perspektywie długookresowej, a jego wyniki pomogą opracować strategie wspierania mikrobiomu w kosmosie.

Co do tej pory udało się osiągnąć?

Część eksperymentalna projektu została zakończona. Wyniki zostały opracowane i przygotowane do publikacji. Dane pomiarowe otrzymane w trakcie eksperymentu zostały zdeponowane w Human Research Exploratory Data Archive (HREDA), repozytorium Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) przeznaczonym do długoterminowego przechowywania i udostępniania danych pochodzących z badań z udziałem ludzi realizowanych w programach kosmicznych.

Jakie są kolejne etapy projektu?

Część eksperymentalna projektu została zakończona, a uzyskane wyniki zostały opracowane i przygotowane do publikacji. Zebrane dane posłużą do dalszych analiz porównawczych dotyczących wpływu warunków lotu kosmicznego na mikrobiom człowieka. Będą również zestawiane z wynikami innych badań prowadzonych w ramach programów biologii kosmicznej. Projekt ma także wymiar edukacyjny. Studenci kierunku Inżynieria Satelitarna i Kosmiczna w Wojskowej Akademii Technicznej (WAT), podczas zajęć z astrobiologii, poznają przebiegu eksperymentu, procesy badania próbek oraz analizę bioinformatyczną uzyskanych wyników. Projekt jest również prezentowany podczas seminariów naukowych jako przykład praktycznego zastosowania biologii molekularnej i bioinformatyki w badaniach kosmicznych.

GMT181_07_00_For ESA_Ax-4 Slawosz Uznanski-Wisniewski_1013_BONE-ISS and BH centrifuge melfi actibelt

Korzyści płynące z eksperymentu

Wyniki badań mogą pomóc osobom pracującym w warunkach silnego stresu, takich jak służby mundurowe czy personel medyczny, wspierając rozwój nowych terapii oraz działań profilaktycznych. Mogą także inspirować młode pokolenie do zainteresowania biotechnologią, medycyną i naukami kosmicznymi, a w przyszłości – do wyboru ścieżki kariery w tych dziedzinach.

Udział w misji był dla naszego zespołu nie tylko realizacją ambitnego celu naukowego, ale również spełnieniem marzenia o prowadzeniu badań w rzeczywistych warunkach lotu kosmicznego. Możliwość obserwowania, jak przygotowany przez nas eksperyment staje się częścią międzynarodowej misji załogowej, była niezwykle satysfakcjonująca i motywująca. Zdobyłyśmy bezcenne doświadczenie w planowaniu i realizacji badań kosmicznych, nauczyłyśmy się funkcjonować w środowisku wymagającym najwyższych standardów jakości i współpracy, a jednocześnie uzyskałyśmy dane, które mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia wpływu pobytu w przestrzeni kosmicznej na organizm człowieka. Udział w projekcie utwierdził nas w przekonaniu, że warto rozwijać w Polsce badania z zakresu biologii kosmicznej oraz angażować młodych naukowców i studentów w przedsięwzięcia związane z eksploracją kosmosu – mówi Patrycja Bałdyga-Rybka, doktorantka i asystentka badawczo-dydaktyczna w Wojskowej Akademii Technicznej.

mgr inż. Patrycja Bałdyga-Rybka – doktorantka i asystentka badawczo-dydaktyczna w Wojskowej Akademii Technicznej. Prowadzi badania nad optoelektronicznymi metodami detekcji promieniowania jonizującego. W eksperymencie Human Gut Microbiota odpowiada za kwestie dotyczące bezpieczeństwa i część dokumentacji.

Justyna Średzińska – ekspertka ds. naukowych ze specjalizacją astrofizyka w Europejskim Biurze Edukacji Kosmicznej ESERO Polska, którego koordynatorem w Polsce jest Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Absolwentka Uniwersytetu w Białymstoku, specjalność fizyka teoretyczna. W latach 2013 – 2018 prowadziła badania z dziedziny astrofizyki w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN. Członkini Polskiego Towarzystwa Astronomicznego oraz Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego. Analogowa astronautka, w 2021 roku odbyła trening w Analog Astronaut Training Center w Krakowie: misja Kepleria. Łączy pracę z pasją do nocnych obserwacji nieba, malarstwem i fotografią ekstremalnych zjawisk przyrody.

Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego (WAT) w Warszawie to publiczna uczelnia akademicka działająca od 1951 roku, która łączy kształcenie kadry oficerskiej i cywilnych inżynierów z badaniami naukowymi. Choć tradycyjnie kojarzona jest z obronnością, WAT wyrasta na jednego z liderów krajowego sektora kosmicznego, realizując pionierskie projekty inżynieryjne i biomedyczne. Uczelnia posiada nowoczesne Centrum Kontroli Misji Satelitarnych, które monitoruje satelity obserwacyjne, a także bierze udział w projekcie PIAST budującym konstelację trzech nanosatelitów. Ogromnym sukcesem Instytutu Optoelektroniki WAT stało się wysłanie na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) dwóch eksperymentów biomedycznych. Pierwszy z nich to Human Gut Microbiota prowadzony przez prof. Elżbietę Trafny. Drugi projekt – Immune Multiomics kierowany przez dr Alicję Trębińską-Stryjewską polega na badaniu zmian w układzie odpornościowym astronauty.

Podczas tegorocznych spotkań z ekspertami poznacie badania wykonane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w ramach IGNIS – pierwszej polskiej misji technologiczno-naukowej. Dr Sławosz Uznański-Wiśniewski przeprowadził 13 eksperymentów związanych z technologią, biologią, medycyną, neuropsychologią. Misja była przełomem dla polskiej nauki i branży kosmicznej. Ugruntowała również obecność Polski na arenie międzynarodowej współpracy kosmicznej.

Na naszych spotkaniach online porozmawiacie z naukowcami, autorami eksperymentów, przedsiębiorcami.  Dowiecie się, jakie dane pozyskali z ISS, na jakim etapie są prace badawcze i co z nich wynika.

*Misja IGNIS, pierwsza polska technologiczno-naukowa misja na Międzynarodową Stację Kosmiczną, zrealizowana przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, POLSA Polska Agencja Kosmiczna Polish Space Agency oraz ESA – European Space Agency.