Spotkaj eksperta: Efekty misji IGNIS – skuteczność leków w kosmosie

Zapraszamy na spotkanie online z dr. inż. Jakubem Włodarczykiem – pracownikiem Laboratorium Polimerowych Materiałów Biomedycznych w Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych Polskiej Akademii Nauk (PAN).

7 lipca 2026, godz. 18:00

Link do spotkania w aplikacji ZOOM

Jak przebywanie w kosmosie wpływa na zdrowie człowieka? Na czym polega kosmiczna farmacja i medycyna? Dlaczego leki szybciej „psują się” w kosmosie? Czym są polimerowe nośniki leków i jak mogą pomóc astronautom podczas długotrwałych misji? Opowie o tym ekspert Jakub Włodarczyk podczas spotkania poświęconego eksperymentowi Stability of Drugs realizowanemu w ramach misji IGNIS.

Na czym polega eksperyment?

Eksperyment Stability of Drugs sprawdza, czy wybrane leki mogą dłużej zachować skuteczność w warunkach kosmicznych dzięki osadzeniu ich w biodegradowalnych nośnikach polimerowych. Próbki leków zostały przygotowane w tej formie i wysyłane na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), gdzie pozostaną przez kilka lat. Kiedy wrócą na Ziemię, naukowcy zbadają, jak pobyt w kosmosie wpłynął na ich właściwości.

Próbki zostały umieszczone na ISS. Równolegle prowadzony jest eksperyment referencyjny na Ziemi, w takich samych warunkach temperaturowych. Przez kolejne lata część materiału badawczego będzie sprowadzana z ISS do analiz laboratoryjnych. Naukowcy sprawdzą, jak zmieniły się właściwości fizyczne leków i polimerowych nośników oraz czy wpływa to na tempo uwalniania substancji leczniczych.

for. J. Włodarczyk, próbki leków

Dlaczego to ważne?

Promieniowanie kosmiczne i inne czynniki występujące poza Ziemią mogą przyspieszać degradację leków. Tymczasem podczas przyszłych długoterminowych misji na Księżyc czy Marsa astronauci będą musieli polegać na zapasach zabranych ze sobą. Dlatego tak ważne jest opracowanie sposobów przechowywania farmaceutyków, które pozwolą zachować ich skuteczność przez wiele miesięcy, a nawet lat. To kluczowy element bezpieczeństwa i zdrowia załogi.

Kiedy poznamy wyniki eksperymentu?

Pierwsze wyniki będą dostępne po analizie próbek przechowywanych na ISS przez rok. Końcowe rezultaty eksperymentu Stability of Drugs poznamy po zakończeniu całego programu badawczego i sprowadzeniu ostatnich próbek pod koniec 2028 roku. Zebrane dane pomogą rozwijać nowe rozwiązania na styku farmacji, chemii polimerów i technologii kosmicznych.

Korzyści płynące z eksperymentu

Wyniki badań mogą przyczynić się do opracowania nowych systemów podawania leków o wydłużonej trwałości, które znajdą zastosowanie nie tylko w kosmosie, ale również na Ziemi. Skorzystają z nich zarówno astronauci, jak i osoby przebywające w odizolowanych miejscach, uczestnicy dalekich wypraw, a także pacjenci wymagający długotrwałego leczenia. Badania mogą również pomóc w projektowaniu terapii zapewniających bardziej kontrolowane uwalnianie substancji leczniczych. Polski zespół prowadzący badania tak ocenia swój udział w IGNIS: „Dał nam możliwość prowadzenia badań w wyjątkowym środowisku mikrograwitacji i promieniowania kosmicznego. Prawdopodobnie jako pierwsi ocenimy przydatność wchłanialnych polimerowych nośników leków pod kątem ich zastosowania podczas długoterminowych misji kosmicznych. Mamy nadzieję, że wyniki tych badań przyczynią się do zwiększenia bezpieczeństwa astronautów podczas przyszłych misji na Księżyc i Marsa”.

Jakub Włodarczyk

Dr inż. nauk chemicznych, pracownik Laboratorium Polimerowych Materiałów Biomedycznych w Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych Polskiej Akademii Nauk (PAN). Prowadzi badania dotyczące zastosowań polimerów w medycynie i farmacji. Zajmuje się prototypowaniem i opracowywaniem technologii wytwarzania implantów sercowo-naczyniowych, tj. stentów i sztucznych zastawek serca. Prowadzi również badania nad implantami chirurgicznymi, rusztowaniami komórkowymi do hodowli tkanek oraz systemami kontrolowanego uwalniania leków.

Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN

CMPW PAN to interdyscyplinarny instytut badawczy Polskiej Akademii Nauk, specjalizujący się w chemii i technologii materiałów polimerowych oraz węglowych. Są w nim prowadzone zaawansowane badania nad materiałami dla medycyny, ochrony środowiska, optoelektroniki i nowoczesnych technologii, obejmujące m.in. biodegradowalne i resorbowalne polimery, systemy kontrolowanego uwalniania leków, pochodne grafenu, nanomateriały oraz kompozyty polimerowo-węglowe.

Podczas tegorocznych spotkań z ekspertami poznacie badania wykonane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w ramach IGNIS – pierwszej polskiej misji technologiczno-naukowej. Dr Sławosz Uznański-Wiśniewski przeprowadził 13 eksperymentów związanych z technologią, biologią, medycyną, neuropsychologią. Misja była przełomem dla polskiej nauki i branży kosmicznej. Ugruntowała również obecność Polski na arenie międzynarodowej współpracy kosmicznej.

Na naszych spotkaniach online porozmawiacie z naukowcami, autorami eksperymentów, przedsiębiorcami.  Dowiecie się, jakie dane pozyskali z ISS, na jakim etapie są prace badawcze i co z nich wynika.

*Misja IGNIS, pierwsza polska technologiczno-naukowa misja na Międzynarodową Stację Kosmiczną, zrealizowana przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, POLSA Polska Agencja Kosmiczna Polish Space Agency oraz ESA – European Space Agency.

Galeria zdjęć przekazana przez eksperta: