Pierwsze w historii lądowanie na komecie!

Rosetta – jedna z najsłynniejszych i najbardziej medialnych misji kosmicznych ostatnich lat – lada dzień osiągnie swój punkt kulminacyjny. 12 listopada po ponad 10 latach podróży w stronę komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko od orbitera odłączony zostanie lądownik Philae, który kilka godzin później jako pierwszy w historii obiekt zbudowany przez człowieka łagodnie osiądzie na powierzchni komety.

Przez ostatnie tygodnie sonda przyglądała się komecie 67P z zewnątrz z wysokości kilkudziesięciu kilometrów. Wyposażony w liczne przyrządy naukowe lądownik zajmie się analizą powierzchni i wnętrza komety. Głównym zadaniem sztandarowej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej jest poszerzenie naszej wiedzy o początkach Układu Słonecznego.

Zobacz film „Lądowanie Phliae i przegląd jego przyrządów” (źródło: ESA/ATG medialab):

Początki

Historia misji sięga połowy lat 80., kiedy to w Europejskiej Agencji Kosmicznej pojawiły się plany zbudowania sondy, której zadaniem byłoby pobranie i przywiezienie na Ziemię próbek z powierzchni komety przelatującej w pobliżu naszej planety. Pomysł taki był w tamtym czasie niestety niewykonalny. Agencja zdecydowała się zatem na przygotowanie misji wykorzystującej orbiter z lądownikiem do zbadania w 2011 roku krótkookresowej komety 46P/Wirtanen. Awaria rakiety Ariane 5 opóźniła jednak początek misji i ostatecznie za cel obrano odkrytą w 1969 roku kometę 67P/Czuriumow-Gierasimienko.

Aktualności

W sierpniu 2014 roku Rosetta weszła na orbitę komety 67P. Zbliżając się coraz bardziej do jej powierzchni, wykonuje liczne fotografie i przeprowadza badania materii pyłowej otaczającej kometę. Wśród instrumentów naukowych Rosetty znajduje się eksperyment MUPUS, w którego budowę duży wkład wnieśli polscy naukowcy z Centrum Badań Kosmicznych PAN i kilkunastu innych instytucji w Polsce. Po wylądowaniu Philae misję czeka jeszcze wiele ważnych wydarzeń, m.in. osiągnięcie przez kometę tzw. peryhelium, czyli punktu orbity najbliższego Słońcu, kiedy parowanie będzie najintensywniejsze i pozwoli bardzo dokładnie zbadać skład wnętrza komety.

 

Mozaika czterech zdjęć wykonanych 24 września z odległości 28,5 km od komety zdjęcia: ESA/Rosetta/NAVCAM

Konkursy ESA

Tak ważne wydarzenie, jakim jest pierwsze w historii lądowanie na oddalonej o miliony kilometrów od Ziemi komecie, otrzymało również należytą promocję. Europejska Agencja Kosmiczna zorganizowała m.in. dwa konkursy połączone z kampaniami w mediach społecznościowych: Wake up, Rosetta (Obudź się, Rosetto!) i Rosetta, are we there yet? (Rosetto, daleko jeszcze?), których celem było zwrócenie uwagi internautów na misję w jej najważniejszych momentach i zachęcenie ich do wspólnego jej śledzenia. Pierwszy konkurs wymagał przygotowania krótkiego filmu, który pomógłby wybudzić sondę z dwuipółrocznej hibernacji. Odzew przeszedł najśmielsze oczekiwania organizatorów, a drugie miejsce w głosowaniu internautów zajął siedemnastoletni Polak Józef Dobrowolski.
Film Józefa Dobrowolskiego, który zajał drugie miejsce w akcji Wake up, Rosetta!

Kampania Rosetta, are we there yet? również zyskała dużą popularność i zaowocowała pojawieniem się w internecie mnóstwa zdjęć i filmów zainspirowanych misją Rosetty. W obu konkursach głównymi nagrodami było uczestnictwo w uroczystości w centrum kontrolnym ESA z okazji lądowania Philae na powierzchni komety.

Film promocyjny akcji Rosetta, are we there yet?:

Materiały dla nauczycieli

Misja kometarna Rosetta to świetny temat oryginalnych i angażujących uczniów warsztatów. W swojej ofercie ma je również Centrum Nauki Kopernik. We współpracy z Centrum Nauki NEMO w Amsterdamie i kilkoma innymi centrami nauki w ramach programu ECSITE przygotowaliśmy wyjątkowe materiały edukacyjne do wykorzystania zarówno w trakcie zajęć w CNK, jak i podczas lekcji przedmiotów ścisłych. Materiały zawierają m.in. szczegółowe instrukcje i konspekty lekcji na temat Rosetty i lądownika Philae, opracowanie wielu zagadnień z zakresu historii Układu Słonecznego oraz papierowe makiety do wydrukowania i samodzielnego złożenia przez uczniów.
Scenariusze lekcji i inne materiały dla nauczycieli w wersji polskiej będą już wkrótce do pobrania z naszej strony.